Jarosław miastem wielu kultur i handlu

Jarosław miastem wielu kultur.

Jarosław jest miastem typowo kresowym, miastem wielokulturowym. Od najdawniejszych czasów ścierał się tu Wschód z Zachodem.

Historia:

 Najstarsze ślady pobytu człowieka w regionie jarosławskim sięgają neolitu. Już w tych odległych czasach rejon Podgórza oraz dolina Sanu były pokryte siecią osad. Świadczą o tym liczne ślady w postaci odnalezionych cmentarzysk, ceramiki, narzędzi, broni. W czasach przedpiastowskich ziemie te zamieszkiwało plemię Lędzian. Po ziemie Lędzian sięgali na przemian władcy Czech, Polski i Rusi Halickiej. Tereny te razem z resztą Grodów Czerwieńskich wchodziły w skład Państwa Mieszka I. W roku 981 zostały opanowane przez Włodzimierza I Wielkiego, księcia staroruskiego, następnie odzyskane w roku 1018 przez Bolesława I Chrobrego, a w roku 1031 przejęte przez księcia kijowskiego Jarosława I Mądrego. Według dawnej tradycji już wtedy książę Jarosław założył tu gród, jednak najstarsze źródła pisane znajdujemy dopiero w roku 1152. Zapiski w kronice staroruskiej określają miasto jako gród warowny, należący do księcia halicko-włodzimierskiego. W roku 1340 zgodnie z testamentem piastowskiego księcia Bolesława Jerzego II, będącego po kądzieli potomkiem Jarosława Mądrego, księstwo Halickie wraz z Jarosławiem zajęte zostało przez Kazimierza Wielkiego. Udokumentowana lokacja miasta na prawie niemieckim zw. prawem magdeburskim przez namiestnika Rusi Halickiej Władysława Opolczyka nastąpiła 7 lipca 1375. Miasto kupców i jarmarków

Jarosław, położony na skrzyżowaniu szlaków handlowych ze Śląska na Ruś i z Gdańska na Węgry, a także nad dogodną drogą wodną, jaką był San, miał korzystne warunki rozwoju. Przyczynił się do tego także status miasta prywatnego, którego właściciele zabiegali o prawa i przywileje kupieckie. Znaczącym ośrodkiem handlowym i rzemieślniczym był już na początku XV w. W roku 1501 otrzymał prawo składu, co zmuszało przejeżdżających kupców do zatrzymania się i wystawienia swoich towarów. 1464 rok to pierwsza znana data pojawienia się Żydów w Jarosławiu. Największy rozkwit miasta przypada na XVI i XVII wiek. Odbywające się tu jarmarki należały do największych w kraju, a nawet w Europie (podobno w XVI w. najbliższy większy jarmark odbywał się we Frankfurcie n. Menem). W czasie jarmarków odbywały się sesje Sejmu Czterech Ziem, który był przedstawicielstwem Żydów z Korony.

O rozmiarze jarmarku jarosławskiego świadczy liczba przybywających w mieście osób. Liczba ta wynosiła 30 tysięcy, przy liczbie stałych mieszkańców 3 tysiące. Nieliczni z nich zmieścili się w samym mieście, większość nocowała w podmiejskich domostwach lub w namiotach i wozach. Jarmarki odbywały się trzy razy w roku. Ten największy odbywał się w święto Wniebowzięcia, pozostałe w Popielec i na św. Andrzeja. Tradycje kupieckie przetrwały w Jarosławiu do dziś.

Podczas słynnych jarosławskich jarmarków do miasta przybywali kupcy nie tylko z Europy, ale również ze Wschodu. Pozostałością po tych barwnych czasach są nazwy jarosławskich kamienic: Orsettich i Attavantich, nazwa ulicy Ormiańskiej.

Do dnia dzisiejszego w mieście zachwyca wielość świątyni różnych religii i obrządków. Obok świątyń rzymskokatolickich możemy podziwiać monumentalną cerkiew konkatedralną pw. Przemienienia Pańskiego, w której znajduje się cudowna ikona „Brama Miłosierdzia”. Pamiątką po wyznawcach obrządku wschodniego jest także prezbiterium dawnej cerkwi pw. Zaśnięcia NMP.

Przez Jarosław prowadzi Szlak Chasydzki, dzięki któremu można poznać liczne obiekty pozostałe po żydowskiej społeczności Jarosławia. W mieście znajdują się dwie synagogi, budynki pożydowskie, jak np. budynek Towarzystwa Żydowskiego Jad-Charuzjm, oraz cmentarz żydowski – kirkut, położony na obrzeżach miasta. Kres społeczności żydowskiej w mieście położyła masowa eksterminacja podczas II wojny światowej.

Przez pewien okres czasu Jarosław posiadał także świątynię protestancką, którą za czasów austriackich stanowił kościółek św. Ducha, zamieniony na zbór ewangelicki.

W mieście można odnaleźć ślady bytności Węgrów i ich kultury. Jedna z ulic nosi nazwę ulicy Węgierskiej, a na terenie opactwa sióstr benedyktynek, gdzie po upadku powstania antyhabsburskiego przebywał książę Franciszek Rakoczy, znajduje się baszta Węgierska. W mieście również usytuowane są dwa kopijniki oraz pomnik przyjaźni polsko-węgierskiej.